4.تنفس  فسفین با غلظت 300 میلی لیتر در متر مکعب هوا  به مدت یکساعت موجب مرگ انسان می شود.

خصوصیات :

بدون رنگ .

 با بويي مانند بوي ماهي .

 داراي نقطه جوش پائين ( 87 -  درجه سانتي گراد ).

 داراي وزن مخصوص 2/1 ( وزن مخصوص هوا = 1 ).

 تقريبا در آب نامحلول است .

 با  تعدادي از فلزات واكنش نشان مي دهد.

 مخلوط آن به نسبت بيش از 8/1 درصد در هوا قابل انفجار است .

 در دماي بالا تر از 100 درجه سانتيگراد مشتعل مي شود.

نكات قابل توجه :

  مصرف آن آسان است .

 از سال 1950 تا كنون مصرف مي شود .

 در صورت بكار بردن غلظت هاي كم  و رعايت زمان در معرض قرار گيري  زيادتر، راندمان آن افزايش مي يا بد .

 شرايط مورد نياز براي انجام ضدعفوني مطلوب

انجام درز گيري و آب بندي  صحيح :  1-  مانع  فرار گاز فسفين از زير پوشش پلاستيكي مي گردد . 2 - از ورود هوا و كاهش غلظت گاز ممانعت مي نمايد.

براي انجام كنترل صحيح و جلوگيري از بروز مقاومت در آفات انباري ، بكاربردن و رعايت صحيح دوز و زمان در معرض گيري  از اهميت خاصي بر خوردار است .

  جنبه هاي ايمني فسفين و سميت آن براي انسان

1-بسيار سمي است .2- مصرف آن بايد توسط افراد متخصص انجام شود.3- روي  سيستم اعصاب مركزي اثر گذاشته و نيز موجب تورم ريه مي شود. 4-علائم مسموميت ناشي از آن سريع ظاهر مي شود.5- در غلظت ppm 2000  ، مرگ در چند دقيقه روي مي دهد.6- در غلظت ppm 500  ، مرگ در 45 دقيقه اتفاق مي افتد.7-غلظت ppm  150 ،  براي مدت  15 دقيقه قابل تحمل است بدون اينكه  عوارض جدي بروز نمايد.

   علائم مسموميت ناشي از گاز فسفين:

1.ضعف 2. تهوع 3. اسهال 4.استفراغ 5. لرزش 6. عطش شديد 7.سرفه همراه با خلط 8.تشنج 9.فلج شدن 10. اغماء و بيهوشي 11. مرگ .

   كمك هاي اوليه و معالجه شخص مسموم

1.انتقال شخص مسموم به هواي تازه و گرم نگهداشتن آن 2. اطلاع به دكترو نشان دادن بروشور 3. در صورت توقف تنفس ، دادن تنفس مصنوعي ( نه از راه دهان ) 4.فسفين فاقد پادزهر است 5.استراحت كامل و اعمال مراقبت هاي بهداشتي جدي لازم است .

 ايمني:

  قابليت اشتعال آن مد نظر قرار گيرد.

 از تماس فرمولاسيون فسفين با آب ممانعت گردد.

 غلظت قابل تحمل فسفين ppm 3/0 به مدت 15 دقيقه است و نه بيشتر.

   موارد قابل توجه در رابطه با ايمني :

آموزش و كسب مهارت در ضد عفوني بسيار مهم است.

 از انجام عمليات ضدعفوني به تنهايي  ، اجتناب گردد .

 مصرف فسفين بايد طبق دستورالعمل هاي منطقه اي و با توجه به برچسب صورت پذيرد.

 ممنوع كردن تردد افراد در محل ضدعفوني با قرار دادن علائم هشدار دهنده .

 قبل از ورود به محل ضد عفوني بايد اطمينان حاصل نمود كه غلظت فسفين در محيط اطراف محموله ضد عفوني شده در حد قابل تحمل باشد.

در صورتي كه غلظت گاز فسفين در محيط بيش از ppm 3/0 باشد استفاده از ماسك مجهز به فيلتر فسفين الزامي است.

 در صورت وجود ppm 500 فسفین در هوا نمی توان از ماسک استفاده کرد .

   روش هاي آگاهي از غلظت فسفين ( Monitoring   )

  نكات قابل توجه در اين رابطه :

در غلظت هاي كمتر از ppm 3/0 ممكن است بوي فسفين استشمام نشود.

 براي اندازه گيري غلظت فسفين در حد ppm 3/0 لازم است از دتكتورهاي ديجيتالي مناسب و سنسورهاي صحيح  استفاده شود. نظير Portasens II

 در صورت  عدم دسترسي به دتكتور  ديجيتالي  مي توان از دتكتور هاي لوله اي نظير Gastec, Kitagawa, Drager  استفاده نمود. 

دتكتور ديجيتال

سنسور  PPM  200 -  صفر براي سنجش نشتي گاز و نيز  حد قابل تحمل  فسفين  براي انسان  بكار مي رود.

 سنسور   PPM    2000  براي سنجش غلظت گاز در   زير پوشش و يا اتاقك  بكار   مي رود.  

   چند نكته در مورد ماسك و فيلتر  گاز فسفين.

  استفاده از ماسك مجهز به فيلتر مناسب ، در زمان قرص گذاري ، پوشش برداري و تهويه  الزامي است.

 ماسك بايد صورت را كاملا پوشانيده و به فيلتر B2P3  مجهز باشد.

 در صورت وجود بخار آمونياك در محيط ، بهتر است به جاي فيلتر B2P3      ازفيلتر A2B2E2K2P3  استفاده شود.

 در شرايط عادي تعويض فيلتر هر شش ماه و يا تعويض مرتب آن در صورت سنگين بودن عمليات ضدعفوني.

 رعايت دقيق كليه دستورالعمل هاي مربوط به كاربرد ماسك و فيلتر.

 محاسبه غلظت فسفين در 20 درجه سانتيگراد

  يك در صد فسفين در متر مكعب هوا ، برابر است با 1/14 گرم  .

 يك ppm فسفين در متر مكعب . هوا ، برابر است با  00141/0 گرم .

 يك گرم فسفين در متر مكعب هوا ، برابر است با  709 ppm   

يك در صد فسفين در متر مكعب هوا ، برابر است با  10000 ppm   .  

   محاسبه  با استفاده از داده هاي خام .

1- ابتدا براي هر دوبار ( جفت )  خواندن گاز در دو زمان مختلف ( متوالي )  محاسبه CTP

      با فرمول ذيل  انجام مي شود:                   CTP = (C1 + C2)/2 x (T2 –T1)

C1  -   غلظت گاز در زمان T1

C2  -   غلظت گاز در زمان T2

2-   CTPكل  برابر است با  مجموع CTP  هاي جفت ،  محاسبه شده . 

3 -  با استفاده از كامپيوتر .

- مانند روش فوق محاسبه مي شود.

مثال در مورد  نحوه  محاسبه  CTP 

1- زمان قرص گذاري       ساعت  10 صبح .

2- در ساعت 18  غلظت گاز فسفين 6/0 گرم در متر مكعب بوده است بنابراين :

T1  -  صفر ( زمان قرص گذاري ).

C1  -  صفر ( در زمان قرص گذاري ) .

T2   -  8 ساعت .( فاصله زمان قرص گذاري تا اولين خواندن غلظت ).

C2  -  6 /0 گرم در متر مكعب .  ( غلظت در زمان 8 ساعت بعد از قرص گذاري ). 

CTP = (0 + 0.6)/2 x (8 – 0)

CTP = 2.4 g h m

 فرمولاسيون هاي تجاري فسفين ( PH3 )   

فرمولاسيون هاي فسفين بصورت فسفيد آلومينيم  و فسفيد منيزيم  در دسترس مي باشند .

 فسفيد آلومينيم و فسفيد منيزيم با آب موجود در آتمسفر واكنش نشان مي دهد.  

چگونگی تجزیه فرمولاسیونهای فسفین و بقایای آنها :

- فرمولاسیون های فسفین در ظروف غیر قابل نفوذ نسبت به هوا و رطوبت نگهداری و حمل می شوند.

- چنانچه هر یک از انواع بسته بندی های فسفین یکبار باز شوند ، باید تمام محتویات آن بطور کامل مصرف شده و از نگهداری باقیمانده اکیدا خوداری گردد.

- تمام انواع فرمولاسیون های فلزی فسفین ، بقایای پودری دارند.

- در فرمولاسیون بصورت قرص ( Tablets ) و حبه ( Pellets ) بقایای پودری بر روی محموله باقی می مانند.

- در حالت کیسه ( Bags ) و صفحه ( Plates ) بقایای پودری در داخل بسته بندی فسفین باقی می ماند و به راحتی قابل حذف می باشد .

- در بقایای حاصل از فرمولاسیون فسفین ممکن است تا بیش از 5 درصد فسفید  تغییر شکل نیافته موجود باشد.  

- فسفید تغییر شکل نیافته می تواند در حین حمل محموله ،  گاز فسفین آزاد نماید.

- مقدار کمی از فسفین آزاد می تواند در کالای ضد عفونی شده ، برای مدتی باقی بماند که در عمل مشکلی ایجاد نخواهد نمود .

- بغیر از موارد بسیار اندک ، فسفین موجب فساد مواد غذایی ضدعفونی شده نمی شود. 

خواص خورندگی و واکنش فسفین با فلزات :

مس در معرض فسفین دچار خورندگی می شود بویژ در هوای مرطوب و گرم .

 فسفین با ترکیبات مسی که برای حفاظت چوب بکار می رود واکنش نشان می دهد.

 در حضور چوب های پوسیده و مرطوب ، غلظت فسفین به شدت کاهش می یابد. 

سمیت گاز فسفین برای آفات انباری :

 برخلاف گاز متیل بروماید ، در مورد گاز فسفین تفاوت های زیادی در تحمل طبیعی حشرات مختلف و گونه ها و حالات مختلف تکاملی آنها نسبت به فسفین وجود دارد.

 مراحل تخم و شفیره ، تحمل زیادی نسبت به فسفین دارند.

 درجه حرارت در تغییر دامنه تحمل تاثیر زیادی دارد.

 بطور کلی نباید در دمای کمتر از  10  درجه  سانتیگراد ضدعفونی با فسفین انجام شود.

 برای انجام کنترل مطلوب باید زمان در معرض قرار گیری افزایش یابد.

عوامل موثر در سمیت گاز فسفین 

- زمان در معرض قرار گیری:

زمان در معرض قرار گیری در سمیت فسفین ( CTP ) بسیار اهمیت دارد.

 برای مثال : برای کنترل  تخم های  Efestia cautella  در دمای 15 درجه سانتیگراد در مدت 4 روز در معرض قرار گیری ، مقدار  ghm3 126 فسفین لازم است حال اگر زمان در معرض قرار گیری را به 16 روز افزایش دهیم ، در اینصورت  مقدار گاز فسفین مورد نیاز برابر ghm3 9/16 خواهد بود ( حدود 7 برابر کمتر ).      

- درجه حرارت :

درجه حرارت  نیز در سمیت فسفین ( CTP ) بسیار اهمیت دارد.

 برای مثال : برای کنترل  شفیره های  Sitophilus granarius    در دمای 30 درجه سانتیگراد در مدت 8 روز در معرض قرار گیری ،  CTP  مورد نیاز  ghm3 5/16 فسفین لازم است حال اگر  درجه حرارت به 15 درجه کاهش یابد  در اینصورت   CTP  مورد نیاز برابر ghm3 288  خواهد بود .

استاندارد شماره 18 حفظ نباتات اروپا (European Plant Protection Organisation (EPPO) Standard 18)     

دز مناسب برابر یک گرم فسفین در متر مکعب است که با توجه به نشتی تا  2  الی 3 گرم در متر مکعب قابل افزایش است.

 

 دمای مناسب برای مصرف فسفین بصورت ذیل گروه بندی می شود:

A     : 20 -10 درجه سانتی گراد.

B     : 30 - 20 درجه سانتی گراد.

 زمان مناسب در معرض قرار گیری متناسب با نوع آفت :

  A : 16- 3 روز در دمای 20 10 درجه سانتیگراد.

  B  :  12 - 3 روز در دمای 30 20 درجه سانتیگراد.

 زنده ماندن حشره  میتواند دلیل مقاومت باشد . که در اینصورت:

 زمان در معرض قرار گیری  برای Sitophilus    و یا زمان بیشتری در نظر گرفته شود.  



تاريخ : یکشنبه چهاردهم فروردین ۱۳۹۰ | ۷:۸ ب.ظ | نویسنده : احمد رحمانی |